حافظ موسوي ـ داور جايزه‌ي شعر كارنامه:
ادعاي جامعيت مطلق نداريم

قصد ما اين نبود كه تجربه‌هاي اين سال‌ها در حوزه شعر كلاسيك را انكار كنيم؛ اما جايزه شعر كارنامه، از همان ابتدا به اسم نيما و براساس شعر نو پايه‌گذاري شد.

حافظ موسوي - عصو هيات داوران و هيات اجرايي جايزه شعر كارنامه - با بيان اين مطلب به خبرنگار بخش ادبي خبرگزاري دانشجويان ايران -ايسنا- گفت: هدف اين جايزه، حمايت از جريان شعر نو و شعر نيمايي بوده است و ما حتا در اطلاعيه‌هاي اوليه‌امان هم اعلام كرديم كه تنها كتابهايي كه در حوزه شعر نو سروده شده است مورد بررسي قرار مي‌گيرد. فرم هاي كلاسيك، كار خودشان را كرده‌اند و هنوز هم اين فرم سروده مي‌شود، منتها ما روال كارمان در حوزه شعر نو است.

وي در ادامه در پاسخ به اين پرسش كه آيا در انتخاب‌ها جوان‌گرايي صورت گرفته است يا نه، اظهار داشت: در فهرست نامزدها، شاعران پيشكسوتي چون محمد بياباني، احمدرضا احمدي، عمران صلاحي و م. مؤيد هم هستند. علت اينكه در اين فهرست ما يا در فهرست‌هاي ديگر تعداد شاعران جوان بيشتر شده، اين است كه تعداد كارهاي بيشتري توسط نسل جوان عرضه مي‌شود . دليل ديگر هم اين است كه طراوت و سرزندگي خاصي در شعر نسل جوان وجود دارد كه معمولا شعر اين طيف را مورد توجه داوران قرار مي‌دهد.

موسوي همچنين درباره چگونگي انتخاب آثار گفت: مبناي اوليه و آنچه كه در هيات اجرايي تصميم گرفتيم، اين بود كه كتابها براي ما ارسال شود و حتا در يكي دو اطلاعيه اول هم بر اين تاكيد شد كه كتاب‌هاي ارسالي مورد داوري قرار مي‌گيرد. اما بعد كه هيات داوران شكل گرفت، معتقد بود اگر قرار است اين جايزه، جايزه شعر امروز ايران باشد، بايد گسترده‌تر از آثاري باشد كه صرفا براي ما ارسال مي‌شود.

وي افزود: هيات داوران معتقد بود ما موظفيم كتاب‌هايي را كه در سال 80 منتشر شده است، تا جايي كه مي‌توانيم، تهيه كنيم. البته ما اعتراض‌هايي هم داشتيم، يعني كساني بودند كه بعد از اعلام اين شكل داوري، تماس مي‌گرفتند و اعتراض داشتند و نمي‌خواستند در جايزه شركت كنند.

موسوي در ادامه عنوان كرد: البته استدلال ما اين بود كه وقتي اثري منتشر مي‌شود، صرف نظر از مولفش، جامعه يا خود ما به عنوان منتقدان و مطبوعات، مي‌توانيم راجع به آن كتاب نظرمان را اعلام كنيم. حالا آن شخص ممكن است نظر ما را قبول نداشته باشد و حتا ممكن است كسي را كه ما به عنوان برنده جايزه اعلام مي‌كنيم، شخصا تمايلي به دريافت جايزه‌اش نداشته باشد. كما اينكه در جاهاي ديگر دنيا اين مساله رايج است.

موسوي با تاكيد بر اينكه اين جايزه ادعاي جامعيت مطلق را در بررسي آثار ندارد، خاطرنشان كرد: تعداد 190 كتابي كه مورد بررسي قرار گرفت، كتاب‌هايي بود كه يا براي ما فرستاده شده است، يا خودمان تهيه كرد‌ه‌ايم يا بعضا دوستاني تماس گرفتند و گفتند كه مثلا جاي اين كتاب در فهرست شما خالي است. ما بي‌آنكه اعتقاد داشته باشيم تمام كتاب‌هاي منتشر شده در سال 80 را ديده‌ايم، اما فقط به آثار ارسالي هم تكيه نكرديم و خودمان هم اقداماتي داشتيم.

اين شاعر معاصر، سپس درباره اينكه چرا در جوايز ادبي به حوزه شعر توجه چنداني نشان داده نمي‌شود، گفت: ادبيات داستاني از نظر اقبال عمومي، وضعيت بهتري دارد و ناشر هم به اين دليل راحت‌تر حاضر به سرمايه‌گذاري در حوزه ادبيات داستاني است. اين شايد يكي از دلايلي باشد كه در جوايز هم به شعر توجهي نمي‌شود.

وي در ادامه يادآور شد: ادبيات داستاني ما نسبت به شعر، كم‌سابقه‌تر است و پيشينه خيلي قوي‌يي ندارد، يعني سابقه داستان‌نويسي ما به شكل مدرن و امروزي‌اش، حداكثر به صد سال مي‌رسد. در مقابل ما در شعر سابقه‌اي ديرينه داريم و گنجينه شعر ما بسيار ارزشمند است، اما اينكه چرا به شعر به عنوان يك ركن فرهنگ ملي ما بي‌توجهي شده است، براي خود من مايه حيرت است.

موسوي گفت: در ده، بيست سال گذشته كماكان شاعران در مركز فرهنگ ما حضور داشتند و بيشتر چهره‌هاي سرشناس در نيم قرن اخير نيز شاعران بودند، اما دليل اين كه چرا شعر به يكباره مورد بي‌مهري قرار گرفته است را نمي‌دانم.