ترجمه ی شش شعر حافظ موسوی به ترکی استامبولی

ترجمه ی حامد رحمتی

 

حافظ موسوی و حامد رحمتی

 

 

 

۱

Kuşlar seninle arkadaşlar

Kediler ayak sesinden kaçmıyorlar

Bocekler sen istediğin zaman

Terliklerin önünde üzanırlar

İçimdeki cenver sakin olmuş

Sen hangi dile konuşuyorsun.

گنجشك ها با تو دوستند

گربه ها از صداي پايت فرار نمي كنند

سوسك ها

_اگر تو بخواهي _

كنار دمپايي ها دراز مي كشند

جانور درونم آرام شده است

تو با كدام زبان حرف مي زني ؟!

ادامه ی مطلب

 

"قتل"

 

نه آنقدر با تو دوست بودم

كه برای دیدنت

به كافه ای در آن سوی شهر آمده باشم

نه آنقدر عاشقت

كه برای كشتن ات تپانچه ای بخرم...

ادامه ی مطلب

گزارش صحنه / قتل

ادامه ی مطلب

من زنبيلي ندارم

 

هنوز هوا روشن نيست
دختران
زنبيل به دست
به زيتون زاران مي روند

 

باد
مه صبحگاهي را
در هوا مي پراکند

 

دانه هاي زيتون
زير علف هاي خيس پنهان شده اند
دختران
بر علف ها وخاک
دست مي کشند

 

واي! من زنبيلي ندارم!
عنقريب، خورشيدِ بي رمقِ پاييزي
دانه هاي زيتون
دختران جوان
زنبيل ها
و مرا
افشا خواهد کرد!

شعر های خاور میانه - اثری تازه از حافظ موسوی

شعرهای خاورمیانه

 

مدت هاست که ذهن من درگیر مسئله ای ست به نام خاورمیانه و این نه تنها عجیب نیست که بسیار هم طبیعی است. چرا که در این سال ها و ماه ها ی اخیر ذهن همه ی دنیا درگیر این مسئله است. خاورمیانه ی افسانه ای ، خاورمیانه ی پیامبران آسمانی، خاورمیانه ی اسرار آمیز، خاورمیانه ی نفت، خاورمیانه جنگ و برادرکشی، خاورمیانه ی تروریست...

خاورمیانه ای که تیتر اول همه ی خبرهای جهان است.

 

دنیا از خاورمیانه چه می خواهد؟... یا برعکس، خاورمیانه از دنیا چه می خواهد؟... آیا آن طور که خیلی ها می گویند موضوع فقط موضوع نفت است؟...

من تحلیل گر سیاسی نیستم! اما به هر حال شهروند این خاورمیانه ام  و نمی توانم در مقابل سئوالی که دیگران، در هرجای دنیا دارند به آن پاسخ می دهند و پاسخ شان به من هم مربوط می شود خودم را بی ربط بدانم.

 

اگر چه ما ایرانی ها، خصوصن در قرن اخیر، اغلب در پشت حصار نامطمئن عرب ستیزی پناه گرفته ایم و کوشیده ایم خودمان را به خاورمیانه و خاورمیانه را به خودمان نامربوط بدانیم و از این طریق به غرور جریحه دارشده ی ملی خود مرهمی بگذاریم، اما حالا دیگر گمان می کنم پنهان شدن پشت این حصار دردی از ما دوا نمی کند. حالا دیگر چه بخواهیم، چه نخواهیم سرنوشت ما با سرنوشت خاورمیانه گره خورده است. ما برای درک این سرنوشت تراژیک نیازی به بیانیه ی 99 ماده ای بیکر- همیلتون نداشتیم. حتی لازم نبود پوپولیست های وطنی به توپخانه ها و موشک اندازهای امریکایی گرا بدهند که " ما هم خاورمیانه ایم". فقط اندکی هوش و اندکی حافظه ی تاریخی برای ما کافی است تا با این واقعیت آشکار رودررو شویم که ما هم، خاورمیانه ایم. خاورمیانه ای که در آتش می لرزد و رهبرانش می خواهند این آتش را با نفت خاموش کنند. شاید این حرف ها برای خواننده ی وازنا که می خواهد ساعتی را در فضای شعر تنفس کند ملال آور باشد اما یک جورهایی لازم دانستم این ها را بگویم تا خواننده ام را بی واسطه با دغدغه های پشت این شعرها که نه ، شعرگونه ها، آشنا کنم.

 

تردید دارم که براین نوشته ها که قراراست هر هفته یکی دوتاشان را در وازنا بگذرایم بتوان نام شعر نهاد. این ها یادداشت هایی است که گاهی به شعر نزدیک می شوند.همین!

 

مخاطب این یادداشت ها به گمانم بیش از آن که اهالی خاورمیانه باشند، مردم مغرب زمین اند. کاش می توانستم این ها را به انگلیسی بنویسم و درسایت های انگلیسی زبان بگذارم تا یک سرباز امرکایی، یا انگلیسی بتواند آن را بخواند و بداند که خاورمیانه و تروریسم یکی نیستند یا یک شهروند استرالیایی، کانادایی، فرانسوی از زبان یک ایرانی یا عرب یا هرجای خاورمیانه بشنود که خاورمیانه به بمب و موشک نیاز ندارد. خاورمیانه به صلح و آرامش نیاز دارد.

 

این نکته را نیز یادآوری کنم که دفاع از خاورمیانه، دفاع از ارتجاع، خرافات و تروریسم نیست. اگر صدای حافظ، ابونواس، ناظم حکمت، آدونیس، باموک، شاملو، سیمین بهبهانی، غاده السمان و... به گوش غرب برسد، جهان ما گفتگوی دلپذیری را تجربه خواهد کرد.

 

شعرهای خاورمیانه

 

کشتی های عتیق شما

در آب های من پهلو گرفته اند

ملوانان سالخورده، هنوز

میخانه های فنیقیقه را خوب به خاطردارند

***

 

شب های پرستاره بغداد را

به یادتان می آورم

و دخترم شهرزاد را

که طعم قصه هاش هنوز

زیر پلک های شماست

 

***

 

 

زرتشت، موسا، مسیح، محمد

پسران منند

ودختران من

مریم و هاجر

دو ماهپاره در هلال خصیب

***

 

درمن به تحقیر منگرید

من

خاورمیانه ام .

٢.

 

اینجا

خاورمیانه است

 

ما با زبان تاریخ حرف می زنیم

خواب های تاریخی می بینیم

و بعد

با دشنه های تاریخی

سرهای همدیگر را می بُریم

 

از شام تا حجاز

از حجاز تا بغداد

از بغداد تا قسطنطنیه

از قسطنطنیه تا اصفهان

از اصفهان تا بلخ

بر سرزمین های ما

مرده ها حکومت می کنند

 

اینجا

خاورمیانه است

و این لکنته که از میان خون ما می گذرد

تاریخ است.

 

٣.

 

در پایتخت قصه های هزار و یک شب

دیکتاتوری را به دار کشیدند

 

سلطان سلیم ۱

برای جفت و جور کردن کابوس امپراتوری

به هلال خصیب ۲ سفر کرد

شاه عباس

برای لندن پیام فرستاد

عبدالوهاب

روی نقشه ی صحرا خم گشت

تا رد پای ترک ها و مجوس ها را

به انگلیسی ها نشان بدهد

 

اینجا

خاورمیانه است

سرزمین صلح های موقت

بین جنگ های پیاپی

سرزمین خلیفه ها ، امپراتوران ، شاهزادگان ، حرمسراها

و مردمی که نمی دانند

برای اعدام یک دیکتاتور

باید بخندند یا گریه کنند.

 

٤.

 

سرباز زرد موی ِ ناتو

درپاسگاه مرزی

چرت می زند

 

خشخاش ها

در بادهای وحشی ِ کوهستان

گرز

به سینه ی آسمان می کوبند

و اسب ها و قاطرها

زین و یراق شده

در اصطبل ها ایستاده اند

تا بارها را – به محض آماده شدن –

به ایستگاه لندکروزها برسانند

 

به اسب ها شلیک نکنید

به قاطرها نیز

این ها بازرگانان مرگ نمی پندارند سوارانشان را

که با کیسه های دلار و

جعبه های فشنگ

به کوهستان برمی گردند

(وگرنه شاید رَم می کردند)

 

به اسب ها شلیک نکنید

به قاطرها نیز

مردی که پیشاپیش ِ سواران

به سوی کوهستان می راند

فرستاده ی ویژه ی حسن صبّاح است

با کله ای منگ از حشیش و

خنجری خونین

                   در پر ِ شال

 

به اسب ها شلیک نکنید

به قاطرها نیز

آن ها گمان می کنند سوارانشان

اجراکنندگان احکام مقدس هستند.

 

پی نوشت:

 

١. سلطان سلیم: سلطان عثمانی در قرن هجده و نوزده میلادی. مشخصات دوره ی او جنگهای ضد اروپایی و شورش های داخلی است. سلیم ، پس از اینکه در جنگ روس و عثمانی چند بار به سختی شکست خورد و نیز پس از شورش های ینی چری و محافظه کاران که با اصلاحات وی مخالف بودند ، خلع شد و به زندان افتاد (۱۸۰۷). سپس مقارن با ورود سپاهیان حامی سلیم به قسطنطنیه مصطفی ، دست نشانه ی شورشیان ، اجازه ی اعدام او را صادر کرد و وی را خفه کردند. در سلطنت سلیم ، مصر تحت رهبری محمد علی پاشا و آلبانی تحت رهبری علی پاشا عملا ً استقلال یافتند.

 

٢. منطقه ای حاصل خیز در خاورمیانه که بخش هایی از فلسطین ، لبنان و سوریه را در بر می گیرد.